Sreda, 15 April 2015 11:05

Beloglavi sup - čistač prirode Istaknut

Beloglavi sup (Gyps fulvus) je vrsta lešinara srednje veličine iz reda dnevnih grabljivica. Spada u jednu od najvećih ptica na svetu. Naseljava područja južne Evrope, severne Afrike i jugozapadne Azije. U lancu ishrane u ekosistemu ima jedinstvenu ulogu, jer se samo hrani uginulim životinjama, čime sprečava širenje zaraza i omogućava normalno kruženje biogenih materija u prirodi.

Beloglavi sup je dug 95 do 110 cm, ima raspon krila 240 do 280 cm. Njegova prosečna težina je 8 do 9 kg, a neki mogu da budu teški i do 15 kg. Osnovno perje je riđe-braon boje, a široka duga krila su mrke boje. Dužica oka je žuto-braon boje. Kljun je veliki, snažan, slabo zakrivljen i može da bude od braon-žute do sivo-žute boje. Vrat je dug, a u njegovoj osnovi je osobena "kragna" od belog, gustog, čekinjastog perja, koja je kod mladih braon boje. Noge su snažne, kratke sa tupim, slabim kandžama, koje nisu savitljive. Kratak i zaokrugljen rep sastavljen je od 14 pera.

Jato beloglavih supova zajedno traži i jede hranu. U potrazi za hranom beloglavi supovi preleću velike razdaljine u jedrećem i klizećem letu. Mogu da prelaze dnevno oko 200 km i da se udalje 50 do 60 km od kolonije. Otkrivaju hranu pomoću veoma razvijenog čula vida, kojim kako je utvrđeno mogu da na udaljenosti od 3 km raspoznaju predmet od samo 30 cm dužine. Oko uginule životinje se često okupi veći broj ptica, između kojih dolazi do borbe kojom se uspostavlja hijerarhija. Prvo jedu dominantne ptice koje su najagresivnije, zatim "kandidati", ptice koje stoje i jedu posle njih, a na kraju kada se "kandidati" udalje jede "masa", koju čine ostale ptice.

Beloglavi supovi se uglavnom gnezde grupno i obrazuju se kolonije, sastavljene od manjeg ili većeg broja jedinki. Gnezda prave zajedno mužjak i ženka, najčešće od sasušenih stabljika zeljastih biljaka u klisurama reka na strmim krečnjačkim stenama. Od kraja januara do početka aprila ženka snese jedno veliko belo jaje, na kojem naizmenično leži sa mužjakom 52 do 57 dana. Kada se mladunac izlegne hrane ga mužjak i ženka, čak i nakon njegovog izletanja iz gnezda. Iako mladunac već posle 3 do 4 meseci može da leti, zadržava se u blizini gnezda roditelja skoro jednu godinu.

Veliki broj mladih supova strada u prvoj godini života, a preživeli se vraćaju u koloniju u kojoj su rođeni posle nekoliko godina. Mladi supovi postaju polno zreli u četvrtoj ili petoj godini života, a jednom formirani parovi ostaju zajedno tokom celog života.

Beloglavi sup spada u ugroženu vrstu ptica u Srbiji.

Pročitano 1775 puta Poslednji put izmenjeno Četvrtak, 16 April 2015 11:30

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Urbane životinje Beloglavi sup - čistač prirode