Odštampajte ovu stranicu
Petak, 28 Juni 2013 20:29

Mikelanđelo Buonaroti - David Istaknut

Skulptura visoke renesanse je obeležena najviše delima Mikelanđela Buonarotija, Prva statua visoke renesanse je njegova statua David, ogromnih dimenzija, isklesana 1504. godine u jednom bloku belog kararskog mermera. Jedinstvena svojstva Mikelanđelove umetnosti u potpunosti su oličena u Davidu. Danas se original statue nalazi u Galeriji Akademije, a njena kopija ispred palate Vekio u Firenci.

1501. godine, kada je Mikelanđelu bilo 26 godina, gradski odbor Firence ga poziva da izradi ljudsku figuru koja će predstavljati simbol ovog grada. Ogromna figura trebalo je da bude smeštena visoko iznad tla, na jednom od potpornih stubova katedrale. Pošto je za izradu takvog rada bilo potrebno dobro poznavanje anatomije ljudskog tela, Mikelanđelo je zamolio gradski odbor da mu dopuste da se služi telima iz firentinskih katakombi. Međutim, kako se to smatralo sakaćenjem, i nedopuštanjem duši da počiva u miru zahtev je odbijen. Mikelanđelo nije mogao da prihvati negativan odgovor, i svake noći je odlazio u firentinske katakombe, i samo jednom svećom počeo da proučava građu ljudskog tela. Posle dve i po godine neprekidnog rada David je završen. Savremenici su bili impresionirani veličanstvenošću statue i gradski oci su odlučili da bude postavljen ispred ulaza u palatu Vekio, kao građansko-patriotski simbol Firentinske Republike i renesansnog shvatanja humanističkog ideala. Na njegovo mesto 1873. godine je postavljena kopija, a original je prenesen u Galeriju Akademije, pri čemu je pretrpeo pukotine pri gležnjevima.

Mikelanđelov savremenik Đorđo Vazari je zapisao da je Mikelanđelo dobio blok mermera koji niko drugi nije hteo, jer ga je prethodni vajar upropastio tako što je dletom napravio preduboku rupu da bi od ostatka mogao nešto da napravi. Mikelanđelo je iskoristio ovu "rupu", koja je danas između Davidove ruke sa praćkom i donjeg dela tela. Međutim, još tada se tvrdilo da mu statika nije dobra i da će statua kad-tad pući. Zaista za 504 godine, koliko postoji, David je na više mesta napukao. Naučnici su utvrdili i da je mermerni blok iz koga je David isklesan izvađen iz kamenoloma u blizini mesta Karare u Italiji, poznatog po vađenju najpoznatijeg mermera na svetu.

Mermerna statua David je visoka 5,17 metara. Većína istoričara umetnosti smatra da prikazuje Davida, budućeg kralja Izraela kao mladića pre bitke sa Golijatom. Davidovo lice izgleda napeto i spremno za bitku. Nabrekle žile na vratu i njegov krut stav su verovatno znaci da intenzivno čeka bitku. Mišići između gornje usne i nosa su zategnuti, obrve su tako izvajane da izgleda da je duboko skoncentrisan na nešto što nije u prostoru u kojem se nalazi. Vene na njegovoj spuštenoj desnoj ruci su nabrekle, ali njegovo telo je opušteno, a praćku je drugom rukom stavio preko levog ramena. David izgleda kao izazivač - ne kao heroj pobednik, već kao borac za pravednu stvar. On odaje utisak da se energija sabija, a ne oslobađa. Zbog toga se javlja osećanje duhovne napetosti u jednom telu shvaćenom kao "tamnica duše". Sav ustreptao od sabijene energije, on prkosi svetu. David, smiren i napregnut istovremeno, prikazuje "radnju u mirovanju" tako karakterističnu za Mikelanđela.

Na statui David se oseća jak uticaj grčke klasične forme: u muskuloznosti, stavu i skrivenoj energiji. Njegove proporcije, međutim nisu tipične za Mikelanđelovo vajarstvo. Figura ima neobično veliku glavu i ruke, a posebno je duža desna ruka u odnosu na telo. To verovatno proizilazi iz činjenice da je statua trebalo da bude postavljena na krov firentinske katedrale, gde su glava i ruke nužno morali da budu naglašeni, da bi se omogućilo lakše prepoznavanje i posmatranje iz daljine.

Napravljene su i brojne kopije statue David u raznim materijalima, ali nijedna nije dostigla umetničku lepotu i vrednost originala. Statua David Mikelanđela Buonarotija je i danas jedno od najprepoznatljivijih umetničkih dela na svetu i predstavlja vanvremenski simbol ljudske snage i mladalačke lepote.

Pročitano 16973 puta
Stefan Tanasijević

Najnovije:

Srodni članci