Artnit

Nedelja, 01 Juli 2018 10:51

Tihomir R. Đorđević - 1818. godine Kragujevac je postao prestonica Srbije i od tada počinje odskakati njegov značaj Istaknut

Konak kneza Miloša Obrenovića u Kragujevcu Konak kneza Miloša Obrenovića u Kragujevcu

Od sviju varoši, u unutrašnjosti zemlje, ako ne u veličini, a ono u napretku, najviše je bio izmakao Kragujevac. Pre oslobođenja on je bio sasvim obična turska varoš, bez ikakvog osobitog značaja sem lokalnog. Kako nije bio ni na glavnome drumu, on je daleko izostajao iza drugih varoši koje su bile na boljim komunikacijama. 1818. godine imao je 193 srpske kuće sa 378 poreskih glava. Turaka je u njemu bilo ostalo vrlo malo.

Posle 1820. godine u njemu je jedan jedini turski dom, u kome stanuje muselim, jedna "skoro sa svim porušena džamija" bez munareta i jedna turska kafana za putnike. 1818. godine Kragujevac je postao prestonica Srbije i od tada počinje odskakati njegov značaj. Koliko je Kragujevac u početku bio beznačajan najbolje se vidi iz toga što nije bio u stanju da zadovolji ni najobičnije potrebe skromne prestonice jedne primitivne zemlje. Knez Miloš se zadugo morao obraćati Beogradu i za sasvim obične potrebe i za domaće zanatlije. On iz Beograda nabavlja kaldrmdžije, dunđere, nalbante, berbere i sarače, jer ih u Kragujevcu ili nikako nema, ili ih nema dobrih. I on i njegovi doglavnici šiju odelo za sebe i za svoje porodice kod beogradskih terzija. Tamo se šalju i satovi da se poprave. Gdešto se u Kragujevac pozivaju zanatlije, ili sami donose izrađevine, čak i iz drugih varoši: Šapca, Valjeva, Jagodine, Požarevca, Karanovca, Uba.

Kao prestonica Kragujevac je imao sve više potreba. U njemu su bila najviša nadleštva zemlje: administrativna, sudska, vojna, duhovna, prosvetna. Za njih su sagrađene zgrade, počevši od kneževog dvora (1824) pa do državnih radionica. Za sve to dovođeni su novi ljudi: činovnici, učitelji, majstori, ponajviše iz Austrije. Oni su imali drugojačih i viših potreba no što ih je mogla dati jedna mala i primitivna varoš tadašnje Srbije. Zbog toga su građene nove kuće, donošeni novi nameštaji, zidani novi dućani sa drugojačom robom i mehane sa drugojačim jelom i pićem. Iz godine u godinu u Kragujevcu je bivalo sve više ustanova i sve više ljudi koji su u njima radili.

Iz knjige Iz Srbije kneza Miloša

Pročitano 366 puta

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Razglednica Tihomir R. Đorđević - 1818. godine Kragujevac je postao prestonica Srbije i od tada počinje odskakati njegov značaj