Artnit

Sreda, 27 Februar 2013 22:33

Paja Jovanović - Portret maršala Tita Istaknut

Paja Jovanović je najznačajniji predstavnik akademskog realizma srpskog slikarstva. Na svojim slikama ovekovečio je mnoge istorijske trenutke, ali i poznate ličnosti, duhovnike, krunisane glave, političare, naučnike, vojnike, trgovce, bankare, rođake. Jedan od poslednjih portreta koji je naslikao je portret Josipa Broza Tita.

Januara 1947. godine Paja Jovanović je pozvan u Beli dvor sa desetak najboljih slikara iz bivše Jugoslavije da portretiše Josipa Broza Tita. Sudeći po memoarima samog slikara, bilo je to prijatno iskustvo za njega, ali uslovi za rad nisu bili adekvatni. Paja Jovanović je pravio male crteže i male skice, jer mesto na kojem je on stajao, pozicija maršala Tita koji je sedeo, kao i uslovi osvetljenja nisu bili povoljni za portretisanje. Kasnije u svom ateljeu Paja Jovanović je napravio nekoliko portreta na osnovu svojih crteža i skica.

Portret maršala Tita iz 1947. godine zasnovan je na vizuelizovanju odlučnog, harizmatičnog vođe, tvorca nove Jugoslavije. Mada je Tito pozirao sedeći, Paja Jovanović ga je naslikao kao stojeću figuru. Na portretu je prikazan predsednik nove države u sivomaslinastoj maršalskoj uniformi. Njegova energičnost se ogleda u tome što on ustaje sa stolice i pesnicu drži na mapi. Središnja ideološka tačka kompozicije slike, ono što se u starom pojmovnom aparatu akademske umetnosti nazivalo "efektom", usmerena je na simboliku šake, koja je odlučno postavljena na stolu. Ta Titova ruka je skraćena, energično pritisnuta - to je takozvani govor tela.

Paja Jovanović je portret poslao u Titov kabinet. Nekoliko godina posle toga portret maršala Tita je kao nepodoban predat Narodnom muzeju u Beogradu, s tim da se ne sme izlagati. Ovaj portret je izložen u decembru 2009. godine u SANU, povodom 150. godišnjice rođenja Paje Jovanovića.

Portret maršala Tita se, prema mišljenju istoričara umetnosti, ubraja u slabija ostvarenja Paje Jovanovića, ali mu niko ne osporava njegov istorijski značaj.

Pročitano 4994 puta Poslednji put izmenjeno Sreda, 19 Decembar 2018 12:16

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Paleta Paja Jovanović - Portret maršala Tita