Artnit

Nedelja, 30 Decembar 2012 00:36

Dečji crtež ljudske figure Istaknut

Danas se poklanja velika pažnja dečjem crtežu. Menjaju se shvatanja i metode rada u likovnom vaspitanju i obrazovanju dece predškolskog i školskog uzrasta. Dečji crtež se veoma mnogo proučava i sa aspekta različitih nauka. Ljudska figura je dosta razmatran i analiziran deo dečjeg crteža. To je i jedna od najranijih tema koju crtaju mala deca i ova tema ostaje popularna i u detinjstvu i u adolescenciji.

Dete prvo crta linije i nepravilne krugove koje nazivamo škrabanje, a između treće i četvrte godine života linije se uobličavaju i vezuju za određene predmete, likove koje dete sreće u svakodnevnom životu. Tako dete u ovoj fazi razvoja često koristi specifičnu liniju, kružnicu. Kružnica predstavlja ogromnu glavu na kojoj su linijama naznačeni samo najpokretljiviji organi kao što su oči, usta, a potom i ruke i noge. Trupa nema. Ruke i noge su usađene u glavu i date u vidu dužih, obično malo krivih linija. Ova faza u razvoju dečjeg crteža zove se glavonožac. Kroz crtež glavonošca dete prikazuje kako vidi čoveka.

Već između četvrte i pete godine javlja se nova faza u razvoju dečjeg crteža, i nastojanje da se crtežom predstavi određeno lice, predmet, situacija. Dete linijom koja je još uvek malo kriva nastoji da nacrta ljudsku figuru. Linijom posebno naznačava trup i to iz dva dela - kvadrata i trapeza. Ruke i noge nisu više vezane za glavu. Linija koja predstavlja ruku polazi iz gornjeg dela trapeza, a linije koje predstavljaju noge polaze iz donjeg. Linijom dete sada pokužava da dočara i odelo čoveka. Figura je predstavljena anfas. Ova faza se često naziva predšematska faza. Dete linijom želi da prikaže više detalja koje vidi u svetu koji ga okružuje.

Za školski uzrast deteta i njegov crtež, u kojem linije još uvek imaju bitno mesto, vezuju se takođe određene faze. Tako je prva faza od sedme do devete godine života, gde dete linijama oblikuje predmete, likove, situacije samo po sećanju. Predmeti ili figure na dečjem crtežu često su naznačeni samo sa nekoliko linija. Predmeti i figure prikazuju se u slobodnom prostoru između neba i zemlje. Nebo i zemlja su obično označeni samo sa nekoliko linija. Ova faza u razvoju dečjeg crteža se često naziva i šematizam.

Od devete do dvanaeste godine javlja se postepeni prelaz u razvoju crteža od apstraktnog na čulni realizam. U ovoj fazi koja se naziva i faza stilizacije linijama se stilizuju prirodni oblici. Opaža se i veća težnja za prikazivanje različitim linijama i na različite načine.

Od dvanaeste do petnaeste godine života u dečjem crtežu preovladava čulni realizam i oseća se postepen prelaz sa šematskog na trodimenzionalni crtež. U linijama na dečjim crtežima postepeno nestaje spontanost i naivnost.

Metod poznat kao projektivno testiranje može biti korišćen za neki osnovni uvid u emocije deteta. Postoje rasprave o pouzdanosti ovog metoda, zato što mnoge činjenice nisu podržane dovoljno pozdanim rezultatima istraživanja.

Američki psiholog Elizabeth Koppitz je svojim istraživanjima dosta uticala na razvijanje metoda analize dečjeg crteža. Ona navodi povezanost emocija sa nekim karakeristikama dečjeg crteža ljudske figure.

Znaci impulsivnosti su: slaba povezanost između delova ljudske figure, velika asimetrija udova, velika ljudska figura, ljudska figura bez vrata.

Znaci nesigurnosti i osećanje neprilagođenosti su: kosa ljudska figura, minijaturna glava, monstruozna ili groteskna ljudska figura, odsečene ruke, ljudska figura nema ruke, noge ili stopala.

Znaci anksioznosti su: senčenje lica, tela, udova ili vrata, pritisnute noge, ljudska figura nema oči, crtanje oblaka, kiše ili ptica koje lete.

Znaci stidljivosti su: minijaturna ljudska figura, kratke ruke, ruke koje se drže uz telo, ljudska figura nema nos ili usta.

Znaci besa su: razroke oči, crtanje zuba, široka ramena, velike ruke, gole ljudske figure.

Dečje crtanje je nešto mnogo više nego što to možda izgleda na prvi pogled. Iako se kritikuje pouzdanost i validnost projektivnog testiranja na osnovu dečjeg crteža, ova metoda ima i dosta svojih pristalica.

Pročitano 8685 puta Poslednji put izmenjeno Četvrtak, 22 Novembar 2018 12:34

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Paleta Dečji crtež ljudske figure