Četvrtak, 14 Septembar 2017 10:57

O pojmu oligarhije Istaknut

Džejson Staut - Ilustracija pojma oligarhije Džejson Staut - Ilustracija pojma oligarhije

Oligarhija se određuje kao vladavina manjine, oblik vladavine u kojoj je većina moći u rukama manjeg dela populacije, koja svoj superiorni položaj obično duguje poreklu, materijalnom bogatstvu, vojnoj sili, bezobzirnosti ili političkom uticaju. Sam pojam oligarhija potiče od grčkih reči oligos, što znači malo i arkhê, što znači vladanje i naglašava vladavinu manjine. Kroz istoriju se ponavlja ideja da su svi oblici vlasti u konačnoj analizi svedeni na vladavinu nekoliko oligarha.

Aristotel naziva oligarhijom korumpirani oblik aristokratske vladavine, gde je manjina napustila načelo vladanja u ime ostvarenja opšteg dobra da bi vladala u vlastitom interesu. Zato što je vlast dodeljena lošim, nepravednim umesto najboljim pojedincima, on ga smatra za loš oblik državnog uređenja.

Karl Marks i Fridrih Engels su isticali da su u kapitalizmu ključni kapitalisti, koji kontrolišu vladu. Oni su skovali izreku, "država je izvršni odbor eksploatacione klase". Italijanski politički teoretičar Gaetano Moska istovremeno insistira na tome da je "vladajuća klasa" uvek efikasno vršila kontrolu oligarhije. Jedna od najpoznatijih modernih upotreba pojma se javlja u "gvozdenom zakonu oligarhije", konceptu koji je razvio nemački sociolog Robert Mihels da bi istakao neizbežnu tendenciju političkih partija i sindikata da postanu birokratizovani, centralizovani i konzervativni.

Oligarhije su složeni politički sistemi i uglavnom imaju više krugova moći, koja je sve više koncentrisana u skladu sa domenom moći, na primer ekonomska, pravna, religijska, vojna, tehnološka, čije izražavanje je često diskretno i kolegijalno. Oligarhijsko društvo je nestabilno, a njegova moć se menja vremenom, opada ili raste.

Većina klasičnih oligarhija je nastala kada su vladajuće elite bile regrutovane isključivo iz vladajuće kaste, nasleđene društvene grupe koja je odvojena od ostatka društva po religiji, srodstvu, ekonomskom statusu, prestižu ili jeziku. Oligarhija je bila karakteristična u Sparti, gde su vlast imali samo najbogatiji slojevi društva. U savremenom društvu izraz oligrahija se često vezuje za finansijsku oligarhiju, kada nekoliko kapitalista magnata, spletom svoga bogatstva i uticaja na državne organe, ili čak učešćem u njima ima moć nad čitavim društvom.

Pročitano 107 puta

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Društvo O pojmu oligarhije