Artnit

Ponedeljak, 25 Januar 2016 11:46

Baruh de Spinoza - Etika, geometrijskim redom izložena Istaknut

Holandski filozof, jevrejskog porekla Baruh de Spinoza svoje kapitalno delo Etika, geometrijskim redom izložena, poznatije pod nazivom Etika proživljava i piše 15 godina. U njoj je celovito izložio svoj filozofski sistem. Iako, završena 1666. godine, objavljena je tek nakon njegove smrti, 1677. godine. Odmah po objavljivanju Etika je bila najstrožije zabranjena, jer kako je navedeno u zvaničnoj naredbi o zabrani knjige sadrži mnoga grešna, bezbožnička i ateistička tvrđenja uperena protiv hrišćanske vere. Protiv Etike su digli svoj glas i najveći autoriteti teologije, filozofije i nauke tog vremena. Zbog toga je Etika ponovo izdata tek nakon više od 100 godina.

Etika, geometrijskim redom izložena uključuje i metafiziku i pogled na etiku izveden iz nje. Ona se sastoji iz pet dela: 1. O Bogu, 2. O prirodi i poreklu duha, 3. O poreklu i prirodi afekata, 4. O ljudskom ropstvu, ili o snazi afekata, i 5. O moći razuma, ili o ljudskoj slobodi.

Baruh de Spinoza je izložio svoju misao u Etici polazeći od pretpostavke da je osnova duhovnosti u matematici, njenim zakonima i metodama. Napisana je u stilu geometrijske rasprave, slično kao Euklidovi Elementi. Svoj ukupni pogled na svet izlaže u aksiomima, definicijama, stavovima, postavkama, pomoćnim stavovima, dokazima. Na početku prvog dela Etike (O Bogu), daje osam definicija, a zatim aksiome, razrađene u postavkama, dokazima, izvedenim stavovima, i praćene primedbama i objašnjenjima. Ovaj, ili sličan način primenjen je i u ostalim delovima Etike.

U delu Etika, geometrijskim redom izložena Baruh de Spinoza raspravlja o metafizičkim, gnoseološkim, psihološkim, etičkim pitanjima. Pri tome etička pitanja postavlja kao esenciju celog filozofskog sistema. Njen krajnji cilj je da nam pomogne u postizanju sreće, koja će se naći u intelektualnoj ljubavi prema Bogu. Njegovi izuzetno naturalistički pogledi na Boga, svet, čoveka i znanje zaokružuju filozofiju morala fokusiranu na kontrolu strasti, koja vodi vrlini i sreći.

Pročitano 1911 puta

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Društvo Baruh de Spinoza - Etika, geometrijskim redom izložena